TERİMLER SÖZLÜĞÜ

Bir kavram, bir açıklama.

60 trading teriminin Türkçe karşılığı, kısa tanımı ve örneği.

Trading Alım satım

Fiyat değişiminden yararlanma amacıyla işlem yapma.

Örnek: Bir payı planlı koşullarda alıp satmak.

Asset Varlık

Ekonomik değeri olan ürün veya hak.

Örnek: Pay, tahvil veya fon payı.

Equity Özkaynak / pay

Bağlama göre hesap net değeri veya şirket sermayesi.

Örnek: Hesap özkaynağı = varlıklar − yükümlülükler.

Bid En iyi alış

Defterdeki en yüksek alış teklifi.

Örnek: 99,90 TL alış teklifi.

Ask En iyi satış

Defterdeki en düşük satış teklifi.

Örnek: 100,10 TL satış teklifi.

Spread Alış-satış makası

Ask ile bid arasındaki fark.

Örnek: 100,10 − 99,90 = 0,20 TL.

Liquidity Likidite

Kabul edilebilir fiyat etkisiyle işlem yapabilme imkânı.

Örnek: Düşük derinlikte büyük emir birkaç kademeyi tüketebilir.

Order book Emir defteri

Fiyat seviyelerine göre bekleyen emirler.

Örnek: 100 TL’de 50 adet alış beklemesi.

OHLC Açılış-yüksek-düşük-kapanış

Bir dönemi özetleyen dört fiyat.

Örnek: O=100, H=108, L=97, C=105.

Candlestick Mum

OHLC değerlerinin gövde ve fitille çizimi.

Örnek: Gövde açılış ile kapanış arasını gösterir.

Wick Fitil

Gövde dışında yüksek ve düşük uçlarına uzanan çizgi.

Örnek: Kapanış 105, yüksek 108: üstte 3 TL.

Timeframe Zaman dilimi

Her mumun temsil ettiği süre.

Örnek: 1 saatlik grafikte her mum bir saati özetler.

Volume Hacim

Bir dönemde işlem gören miktar.

Örnek: Birimi adet mi tutar mı kontrol edilir.

Trend Eğilim

Tanımlanmış ölçekte yönlü fiyat yapısı.

Örnek: Yükselen tepe ve dip dizisi.

Support Destek

Geçmiş aşağı hareketin tepki bulduğu bölge.

Örnek: Gelecek dönüşü garanti etmez.

Resistance Direnç

Geçmiş yukarı hareketin karşılandığı bölge.

Örnek: Kesin satış fiyatı değildir.

Breakout Kırılma

Tanımlanmış fiyat alanı dışına hareket.

Örnek: Önceki 20 mumun yükseği üstünde kapanış.

Market order Piyasa emri

Uygun koşullarda mevcut karşı emirlerle işlem hedefleyen emir.

Örnek: Fiyatı garanti etmez.

Limit order Limit emir

Alışta üst, satışta alt fiyat sınırı olan emir.

Örnek: 100 TL alış limiti 100 veya daha düşük fiyata uygundur.

Stop Tetik / durdurma

Belirli koşulda emri aktif eden seviye veya mekanizma.

Örnek: Stop fiyatı her zaman gerçekleşme fiyatı değildir.

Stop-limit Stop-limit emir

Tetiklenince limit emrin aktifleşmesi.

Örnek: Tetik sonrası emir dolmadan kalabilir.

Slippage Fiyat kayması

Beklenen ve gerçekleşen fiyat arasındaki fark.

Örnek: 100 beklenirken 100,05’ten alış.

Commission Komisyon

İşlem hizmeti için alınan ücret.

Örnek: 1.000 TL işlemde %0,1 = 1 TL.

Long Uzun pozisyon

Fiyat artışından yararlanmayı amaçlayan maruziyet.

Örnek: Nakit pay alımı.

Short selling Açığa satış

Ödünç varlığı satarak sonradan geri alma işlemi.

Örnek: Vadeli kısa pozisyonla hukuken aynı değildir.

Leverage Kaldıraç

Özkaynağa göre nominal maruziyetin büyümesi.

Örnek: 10.000 özkaynak, 50.000 nominal: 5 kat.

Margin Teminat

Ürün yükümlülükleri için gereken güvence.

Örnek: Azami kayıp garantisi değildir.

Notional Nominal büyüklük

Pozisyonun temsil ettiği ekonomik büyüklük.

Örnek: Fiyat × çarpan × sözleşme adedi.

Tick Fiyat adımı

İzin verilen en küçük fiyat değişimi.

Örnek: Parasal adım değeri çarpana bağlıdır.

Position sizing Pozisyon boyutlandırma

Risk ve nakit sınırından miktar hesaplama.

Örnek: 100 TL bütçe / 2 TL birim risk = 50 adet.

Risk budget Risk bütçesi

Belirli senaryo için planlanan parasal kayıp.

Örnek: 100 TL plan, gerçek kaybın garantili tavanı değildir.

R-multiple R katı

Sonucun başlangıç parasal riskine oranı.

Örnek: 100 riskle 200 net kazanç = +2R.

Reward/risk Ödül/risk

Kazanç senaryosunun kayıp senaryosuna oranı.

Örnek: 8/4 = 2; gerçekleşme olasılığını içermez.

Expectancy Beklenen değer

Olasılıklarla ağırlıklandırılmış ortalama sonuç.

Örnek: 0,4×2R − 0,6×1R = 0,2R.

Win rate Kazanma oranı

Kazançla biten işlemlerin tüm işlemlere oranı.

Örnek: 4/10 = %40.

Drawdown Tepeden düşüş

Önceki sermaye tepesine göre kayıp.

Örnek: 100’den 80’e düşüş %20.

Correlation Korelasyon

İki serinin birlikte hareket ölçüsü.

Örnek: Zamanla değişebilir.

Diversification Çeşitlendirme

Riski farklı maruziyetlere yayma.

Örnek: Tüm kaybı ortadan kaldırmaz.

SMA Basit hareketli ortalama

Son n fiyatın aritmetik ortalaması.

Örnek: 10,12,14 için SMA(3)=12.

EMA Üstel hareketli ortalama

Yakın gözlemlere daha çok ağırlık veren ortalama.

Örnek: Geçmiş veriden hesaplanır.

RSI Göreli güç endeksi

Kazanç/kayıp hareketlerini karşılaştıran momentum ölçüsü.

Örnek: 70 üstü kesin satış kuralı değildir.

Volatility Oynaklık

Fiyat veya getirinin değişkenliği.

Örnek: Yönü değil, değişimin büyüklüğünü ölçmeye çalışır.

Gap Fiyat boşluğu

Ardışık işlem aralıkları arasında fiyat sıçraması.

Örnek: 95 stop varken sonraki açılış 92 olabilir.

Backtest Geçmiş test

Kuralların geçmiş veride modellenmesi.

Örnek: Gelecek kazancı kanıtlamaz.

Forward test İleri test

Sabit kuralları sonradan gelen yeni veride izleme.

Örnek: Canlı gerçek para zorunlu değildir.

Overfitting Aşırı uyum

Modelin örneğin tesadüflerine fazla uyarlanması.

Örnek: Yüzlerce ayardan yalnız en iyisini seçmek.

Look-ahead bias İleriye bakma yanlılığı

Karar anında bilinmeyen bilgiyi kullanma.

Örnek: Yayımlanmamış raporla geçmiş seçim.

Survivorship bias Hayatta kalma yanlılığı

Sadece kalan varlıkları inceleyip çıkanları dışlama.

Örnek: Bugünkü şirket evreniyle tüm tarihi test etmek.

Profit factor Kâr faktörü

Pozitif toplam / mutlak negatif toplam.

Örnek: 300/200 = 1,5.

Paper trading Sanal işlem

Gerçek para kullanmadan emir ve sonuç modelleme.

Örnek: Gerçek gerçekleşmeyi tam temsil etmez.

FOMO Kaçırma korkusu

Fırsatı kaçırma endişesiyle acele karara yönelme.

Örnek: Planı kontrol etmeden fiyatı kovalamak.

Confirmation bias Teyit yanlılığı

Mevcut fikri destekleyen bilgiyi seçme eğilimi.

Örnek: Karşı görüşleri okumamak.

Reconciliation Mutabakat

Kendi kayıtlarını resmî gerçekleşmeyle karşılaştırma.

Örnek: Adet, fiyat ve komisyon eşleşmesi.

Futures Vadeli işlem

Vade ve şartlara bağlı yükümlülük sözleşmesi.

Örnek: Çarpan ve uzlaşma yöntemi okunmalıdır.

Option Opsiyon

Alıcıya belirli koşullarda hak veren sözleşme.

Örnek: Alıcı ve satıcının riski aynı değildir.

Premium Prim

Opsiyon hakkı için ödenen fiyat.

Örnek: Opsiyon satıcısının riski bu primle sınırlı sayılmaz.

KAP Kamuyu Aydınlatma Platformu

Şirket bildirimlerinin resmî yayımlandığı platform.

Örnek: Rapor dönemini ve açıklanma zamanını kontrol et.

Hedge Riskten korunma

Belirli maruziyeti başka pozisyonla azaltma yaklaşımı.

Örnek: Korunma da maliyet ve baz riski taşıyabilir.

Benchmark Karşılaştırma ölçütü

Sonucun değerlendirildiği referans.

Örnek: Aynı dönem ve para birimi kullanılmalı.

Out-of-sample Ayrı test verisi

Kural geliştirmede kullanılmamış değerlendirme bölümü.

Örnek: Sonuca göre ayar yapılırsa bağımsızlığı bozulur.