Başlangıç · DERS 3 / 24

Fiyat, likidite ve emir defteri

Son fiyatı, alış-satış kotasyonunu ve derinliği ayır.

Yaklaşık 7 dakika · Temel

Kavramı anla

Son işlem fiyatı, gerçekleşmiş en son alışverişin fiyatıdır. Bid, bekleyen en iyi alış teklifidir; ask, bekleyen en iyi satış teklifidir. Bu iki fiyat arasındaki fark spread, yani alış-satış makasıdır. Ekranda 100 TL son fiyat görmen, aynı anda 100 TL’den istediğin miktarı alabileceğin anlamına gelmez.

Adım adım düşün

Likidite, bir varlıkta kabul edilebilir maliyetle ve fiyatı fazla etkilemeden işlem yapabilme imkânını anlatır. Emir defteri çeşitli fiyatlardaki bekleyen miktarları gösterir. Görünen miktar değişebilir veya iptal edilebilir. Derinlik ekranı, niyetlerin değişmez fotoğrafı değildir. Büyük bir piyasa emri birkaç fiyat basamağını tüketebilir; kısmi gerçekleşmelerin ağırlıklı ortalaması önem kazanır.

Uygulamaya aktar

Örnek defterde her satırı fiyat × miktar olarak oku. Satın alırken satış tarafına, satarken alış tarafına bak. İşlem büyüklüğün en iyi kademedeki miktarı aşarsa bir sonraki kademe de hesaba girer. Bu düşünme biçimi maliyeti daha gerçekçi görmeni sağlar. Gerçek pazarda gecikme, emir önceliği ve seans kuralları da sonucu etkiler; basit bir defter örneği bunların tamamını modellemez.

Örnek

Satışta 100,10 TL’den 20 adet ve 100,20 TL’den 30 adet var. 50 adetlik alışın bu iki seviyede dolduğunu varsayarsak ortalama (20×100,10 + 30×100,20)/50 = 100,16 TL’dir. Komisyon ayrıca eklenir.

Pekiştirme

10 adet 50 TL ve 30 adet 51 TL’den dolan alışın ortalama fiyatını hesapla.

Örnek yanıtı gör

(10×50 + 30×51)/40 = 50,75 TL.

Kendini kontrol et

Bid 99,90 ve ask 100,10 ise makas nedir?

0,10 TL
0,20 TL
100 TL

Yanıt ve açıklama

0,20 TL

Spread = ask − bid = 0,20 TL.

Bu dersin kaynakları

Pay Piyasası: piyasa işleyişi Borsa İstanbul
Türkiye Pay Piyasası emir ve eşleştirme kuralları. Güncel ürün ve seans koşulları esas alınır.
Emir türlerini anlamak SEC · Investor.gov
Piyasa, limit, stop ve stop-limit arasındaki farklar. Kavramlar geneldir; ürün bazında kullanılabilirlik değişir.

Bu bağlantılar mevcut eğitim içeriğinin kaynaklarıdır. Piyasa kuralları ve ürün koşulları ilgili kurumun güncel metninden kontrol edilmelidir.

Öğrendiklerini uygulamada pekiştir

Grafikler, alıştırmalar ve sanal çalışma alanıyla devam et.

Uygulamayı aç ↗